Eenvoudige bouw van een Tafelpositief

Het boek over de bouw van Tafelpositief heb ik opnieuw geschreven en het orgel voorzien van een balg die met de hand wordt bediend. Dat geeft grote voordelen boven een windmotor.
<------- beweeg muis over foto
1. De klank is mooier, er zijn geen wervelingen van een windmotor
2. Er hoeft geen motorlawaai te worden gedempt
3. Het maken van een schepbalg plus magazijnbalg is eenvoudig
4. Het bespaart de dure aanschaf van een windmotor


Het ontwerp van dit kleine orgel voldoet aan twee eisen:
a. De constructie is zo eenvoudig dat al 150 mensen zonder ervaring     het
hebben gemaakt. Alle onderdelen zijn gedetailleerd  getekend.

b.
Het register
Holpijp 8’ biedt een volwaardige klank volkomen     gelijk aan de Holpijp van een groot orgel.

Verschillend koordirigenten gebruiken dit kleine, gemakkelijk te vervoeren orgel voor koorrepetities. Hoe het kan worden gebouwd is te zien in een
grote hoeveelheid perspectivische tekeningen. Ze tonen elk detail van de constructie met 3D tekeningen, die een duidelijkheid hebben alsof ze van dichtbij zijn gefotografeerd. De onderdelen zijn vanuit meerdere gezichtshoeken getekend.
<------ bewege Maus über Foto


Einfache Bau eines Tischpositivs


Das Buch über den Bau eines Tischpositivs habe ich aufs neue geschrieben und die Orgel habe ich jetzt ausgestattet mit einem Schöpfer der von Hand betrieben wird. Das gibt große Vorteile gegenüber einem Gebläse. 
 

1. Der Klang ist schöner, es gibt keine Wirbel von einem Gebläse
2. Es gibt kein Motorgeräusch zu dämpfen
3. Ein Schöpfer plus Magazinbalg ist einfach herzustellen
4. Es spart den teueren Ankauf eines Gebläses

Der Entwurf dieser Orgel entspricht zwei Bedingungen:

a. Die Konstruktion ist einfach; sogar 150 Leute ohne Erfahrung      haben es gebaut.  Alle Teile des Aufbaus sind detailliert gezeichnet.

b
. Das Register Hohlpfeife 8’ bietet einen vollen Klang und verleiht     dem Organisten den gleichen musikalischen Ausdruck als die     Hohlpfeife einer große Orgel.

Verschiedenen Chorleiter verwenden dieses kleine, leicht transportable Orgel für Chor-Proben. Wie es aufgebaut werden kann, wird in eine große Menge an perspektivische Zeichnungen sichtbar. Sie zeigen jedes Detail der Konstruktion mit 3D Zeichnungen, die eine Klarheit haben, als ob sie aus der Nähe fotografiert werden. Die Teile sind  aus mehreren Betrachtungswinkeln gezeichnet.

Spelen met echte pijpen

Musiceren op orgel met echte pijpen is naast het bespelen van een Hauptwerkorgel een genoegen als het orgel een volwaardige klank geeft. Eén register kan voldoende zijn als de klank daarvan optimaal tot zijn recht komt.
Veel orgelmuziek is te spelen zonder de volledige klavieromvang te gebruiken. Door deze beperking is een eenvoudige bouw mogelijk zonder aan speelplezier in te leveren. Ook voor een ervaren organist is het orgel niet te klein, de klank is niet anders dan van een groter orgel. Bovendien kan het orgel door zijn geringe gewicht gemakkelijk worden meegenomen naar de repetities van een koor en is het bruikbaar bij de begeleiding van een solist.

Het kleinste orgel is een portatief en deze term betekent: draagbaar orgel. Het is een oude en primitieve vorm van een orgel en alleen zinvol te gebruiken indien oude muziek uit de tijd van vóór de renaissance wordt uitgevoerd. Het muzikale gebruik heeft weinig overeenkomsten met orgelklanken zoals we die vanaf de baroktijd hebben leren kennen.

Echt gemakkelijk is het bouwen van een portatief in de oude stijl niet. Hoewel eenvoudig van aard vergt het een grote balg met zeven vouwen en heeft het extra pijpen voor de continu klinkende bourdontonen. De metalen pijpen geven het portatief een flink volume omdat het bedoeld was voor gebruik in de open lucht. Dit gebruik vergt een balg met grote luchtinhoud. De bespeler zet het portatief op zijn knie, bedient met de linkerhand de balg aan de achterkant van het instrument en heeft dan alleen de rechterhand voor het spelen beschikbaar.

Het toonbereik van hooguit twee octaven is klein en de klankligging van de open pijpen is te hoog voor het spelen van de gangbare orgelcomposities. Voor een beginnende orgelbouwer is het niet zinvol om een portatief als eerste instrument te kiezen. Een portatief is bedoeld voor het spelen van geëigende muziek en niet geschikt als eerste bouwobject.

Balg mit Handbedienung

Der Windverbrauch dieser kleinen Orgel ist gering und ist mit einem kleinen Gebläse zu liefern. Laukhuff bietet diesen zum Verkauf an, die Mini-Ventola, leider ist der Preis hoch.

Ein Portativ hat ein Balg mit manueller Steuerung, aber es gibt viele Falten und das macht den Bau nicht leicht. Darüber hinaus kann nur gespielt werden, wenn der Balg nach unten geht.

Viel einfacher ist das Bauen einem Schöpferbalg mit einem einzigen Falte. Der Wind geht dann zu einem Magazinbalg, auch mit einem einzigen Falte. Durch diese zwei Bälge wird eine konstanten Windströmung erzeugt und ist die Orgel normal zu spielen. Der Organist kann mit der rechten Hand spielen und mit der linken Hand den Blasebalg bedienen; er kann auch mit zwei Händen spielen, während jemand anderes die Bälge betreibt. 

In dem Maße, wie eine Orgel ein größerer Tonumfang hat, wächst die Kompliziertheit der Konstruktion. Als die Pfeife nicht zu breit ist, kann sie gerade hinter der Taste gestellt werden und ist eine einfache Verbindung zwischen Taste und Ventil möglich. Pfeifen für niedrige Töne erfordern mehr Raum. Manchmal werden Pfeifen mit einer geringeren Umfang hergestellt, aber das geht auf Kosten eines tragfähigen Grundtons. Es gibt viel Musik die man mit einem kleineren Klaviaturumgang spielen könnte.

Beim Entwerfen dieses Tischpositivs habe ich lange Zeit auf einer größeren Orgel gespielt und dabei beachtet was die höchste und die niedrigste Ton war die diese Musik benötigte. Auch spielen auf alten Orgeln gab ein Indiz; der sichtbare Verschleiß der Tasten zeigte welche Klaviaturumfang meistens gebraucht wurde. Die Schlussfolgerung war: einen Klaviaturumfang zwischen f klein bis d3 gab wenig Beschränkungen an der Musik die man spielen möchte. Die Tonhöhe ist die normale Achtfußlage und die Pfeifen haben denselben Umfang (Mensur) als die Pfeifen meiner Hausorgel. Die Abmessungen des Tischpositivs sind dann:
       
               56 cm breit, 75 cm hoch und 33 cm tief

Windvoorziening

Het windverbruik van dit tafelorgel is gering en kan door een kleine windmotor worden geleverd. Laukhuff heeft daarvoor de mini-ventola, maar helaas voor een zeer hoge de prijs.

Een Portatief heeft een balg met handbediening, maar er zijn veel vouwen nodig en dat maakt de constructie niet eenvoudig. Bovendien kan er alleen worden gespeeld als de balg naar beneden gaat.

Veel eenvoudiger is het maken van een schepbalg met een enkele vouw. De wind gaat dan naar een magazijnbalg, ook weer met een enkel vouw. Door deze twee balgen ontstaat er een constante windstroom en is het orgel normaal te bespelen. De organist kan met de rechterhand spelen en met de linkerhand de balg bedienen; hij kan ook  met twee handen spelen terwijl iemand anders de balgen laat werken.

Naarmate een orgel een grotere toonomvang heeft neemt de gecompliceerdheid van de constructie toe. Als de breedte van de pijp het toelaat dat deze direct achter de bijbehorende toets is te plaatsen, is een eenvoudige verbinding tussen toets en ventiel mogelijk. Pijpen voor de lagere tonen vragen meer ruimte. Het is niet zinvol hier pijpen van geringe omvang te plaatsen want dat gaat ten koste van een mooie klank.

Bij het ontwerpen van dit orgel heb ik veel op het grote orgel gespeeld en daarbij gelet op de laagste en de hoogste toon die voor deze muziek nodig was. Ook het bespelen van oude orgels gaf een indicatie; de zichtbare slijtage aan de toetsen liet zien welke klavieromvang meestal werd gebruikt. De conclusie was dat een klavieromvang van f klein tot d3 niet te veel beperkingen oplegt. De toonhoogte is de normale achtvoets toonhoogte en de pijpen hebben een mensuur van dezelfde omvang als de pijpen van mijn huisorgel. De afmetingen van het tafelpositief worden dan:
                         56 cm breed, 75 cm hoog en 33 cm diep

Spielen mit echten Pfeifen

Musizieren auf einer Orgel mit echten Pfeifen ist, neben das Spielen einer Hauptwerkorgel ein Vergnügen wenn die Orgel einen vollwertigen Klang ergibt. Ein Register reicht, vorausgesetzt, dass seinen Klang optimiert ist. Viel Orgelmusik ist zu spielen ohne dass ein vollständiger Klaviaturumfang verlangt wird. Mit dieser Beschränkung ist eine einfacher Bau möglich, ohne dabei Spielfreudigkeit ein zu liefern. Auch für einen erfahrenen Organist ist diese Orgel nicht zu klein, er könne mit derselben Freude spielen als er an einer größeren Orgel erlebt. Darüber hinaus ist diese Orgel wegen geringen Abmessungen leicht zu transportieren und kann sie benützt werden für Chorproben oder ein Solist begleiten.

Die kleinste Orgel ist das Portativ und dieser Terminus bedeutet: tragbare Orgel. Es ist eine alte und primitive Form einer Orgel und nur zweckmäßig für Musikausführungen aus der Zeit bevor die Renaissance. Die musikalischen Gebräuche haben wenig Übereinstimmung mit den Orgelklängen die wir ab die Barockzeit kennen.

Wirklich einfach ist den Bau eines Portativs nicht. Obwohl die Bauart des Portativs einfach ist, braucht es ein großer Balg mit sieben Falten und erfordert es extra Pfeifen für die kontinuierlich erklingenden Borduntöne. Die Metallpfeifen produzieren eine große Lautheit für Freiluft-Gebrauch und deswegen ist ein Balg mit größerem Inhalt notwendig. Der Spieler stellt das Portativ auf seinem Knie, bedient mit der linken Hand den Balg an der Rückseite des Instruments und hat dann nur die rechte Hand verfügbar zum Spielen der Tasten.

Der Tonumfang ist höchstens zwei Oktaven und die die Klanglage der offenen Pfeifen (zwei Fuß) ist zu hoch für das Spielen der gangbare Orgelkompositionen. Für einen Anfänger ist es nicht zweckmäßig ein Portativ als erstem Instrument zu wählen.

Tekeningen met muis aanraken
Zeichnungen mit der Maus berühren
Touch drawings with mouse
Klavier

Het maken van een klavier op de gebruikelijke wijze is geen eenvoudig werk. Kabinetorgels werden 200 jaar geleden gemaakt met toetsen die op perkament scharnierden, een eenvoudige bouw die heel betrouwbaar is gebleken en in dit orgel is toegepast. Het klavier maakt hier deel uit van de windlade. Bamboestokjes zorgen voor een verbinding tussen toets en ventiel. Zuiver ronde en gladde stokjes zijn verkrijgbaar bij de supermarkt, ze heten daar sateh-stokjes!

Bij dit orgel bestaat het uit drie lagen multiplex op een ventielkast. De onderste laag is de ventielplaat, de gebruikelijke ventielsleuven zijn vervangen door een rij gaatjes. Sleuven moeten nauwkeurig evenwijdig aan elkaar worden gefreesd of gezaagd om goed op de ventielen aan te sluiten. Een rij gaatjes geeft dezelfde werking maar het is eenvoudiger om deze nauwkeurig aan te brengen.
Boven de ventielplaat ligt de cancelplaat; deze laag bestaat wel uit sleuven maar die zijn gemakkelijker te maken, precies evenwijdig is hier geen vereiste, zolang de sleuven elkaar onderling maar niet raken.

De pijpen staan op de bovenste laag, de fundamentplaat. De houten pijpen hebben 8 mm metalen buisjes als pijpvoet en deze buisjes klemmen in de bovenlaag van de fundamentplaat. De 9 à 10 mm dikke plaat wordt voor de helft met 8 mm geboord en vervolgens met 6 mm. De drie platen worden bij het boren op elkaar geklemd, 3 mm messing passtiften zorgen ervoor dat na het boren dezelfde plaatsing kan worden teruggevonden.
Klaviatur

Die Herstellung der Klaviatur nach üblicher Art und Weise ist keine einfache Aufgabe. Kabinett-Orgeln wurden 200 Jahre her gebaut, sie hatten Tasten mit einem Scharniergelenk aus Pergament. Die einfache Konstruktion erwies sich als zuverlässig; sie ist in dieser Orgel angewandt. Ein Bambus Stift bildet die Verbinding zwischen Taste und Ventil. Erhältlich beim Supermarkt als Sateh (oder Schaslick) Stöcke.

Die Klaviatur ist hier Teil der Windlade, sie hat drei Multiplex Schichten. Die unterste Schicht ist der Ventilplatte, die üblichen Ventilschlitze sind ersetzt von 5 mm Bohrungen auf einer Reihe. Schlitzen müssen sehr genau parallel gefräst oder gesägt werden, damit die Ventile gut anschließen. Bohrungen sind leichter genau anzubringen und deren Wirkung ist entsprechend.

Oberhalb der Ventilplatte befindet sich die Kanzellenplatte. Hier sind doch Schlitze, aber sie sind leichter anzubringen, genau parallel ist keine Voraussetzung, solange die Schlitze sich untereinander nicht treffen.

Oberhalb der Kanzellenplatte stehen die Pfeifen auf der Fundamentplatte. Die Holzpfeifen haben 8 mm Metallrohre als Pfeifenfüße.  Die Rohre klammern oben in der Fundamentplatte. Die 9 bis 10 mm starke Platte wird auf halbem Wege 8 mm gebohrt und anschließend 6 mm. Beim Bohren werden die drei Platten aneinander geklammert, 3 mm Messing Passtifte sorgen dafür, dass nachdem Bohren derselbe Stellung zurückgefunden wird.

Het boek is te bestellen door 15 Euro over te maken op rekening:
                                                   IBAN:   NL83 INGB 0000 5255 27
ten name van John Boersma, Blaricum en een mail te sturen naar johnboersma@casema.nl   met uw volledige postadres. Uw ontvangt het boek dan als download, het is niet gecomprimeerd en kan direct worden bekeken en gelezen. Het bestand kan ook naar de printer om het als boek te drukken. De orgelbouwers die de vorige uitgave reeds kochten, kunnen de uitgebreide versie gratis aanvragen.

Das Buch ist zu bestellen durch Überweisung von 15 Euro auf die Rechnung von John Boersma, Blaricum  
                                                                 IBAN
:   NL83 INGB 0000 5255 27 (wenn gefragt  BIC: INGBNL2A)
auf den Namenund eine E-Mail zu schicken nach johnboersma@casema.nl mit ihrer vollständige Postadresse. Ihr erhält das Buch als Download, es ist nicht komprimiert und kann direkt eingesehen und gelesen werden. Sie können das Buch auch printen, so gibt es sofort eine gedruckte Version. Orgelbauer die das bisherige Buch schon gekauft hatten, können die erweiterte Version gratis antragen.

The book can be ordered by transferring of 15 Euro on the account:
                                                                IBAN: NL83 INGB 0000 5255 27   (if needed BIC: INGBNL2A)
on the name John Boersma, Blaricum and to send an email to johnboersma@casema.nl with your full postal address.You will get the book as a download, it is not compressed and can be viewed and read directly.  If you want it, you can print the book, so will have a printed book immediately. The buyers of the previous book can get the book free.

Maten van de pijpen

Maßen von den Pfeifen

Measures of the pipes
 De opbouw van een pijp wordt hier stap voor stap getoond
  Der Aufbau der Pfeife wird hier Schritt für Schritt gezeigt
   The construction of a pipe is here shown step by step

Simple constructing  move mouse over photo ^

                  of a Table positiv 

The book about the building of a Table positive have I written again and I have equipped the organ now with blower bellows which are operated by hand. This gives great advantages compared to a wind engine.    

1. The sound is more beautiful, there's no whirls of a wind engine
2. There is no need for dimming the noise of an engine
3. A blower plus magazine bellows is easy to construct
4. There are no costs for a wind engine

The design of this organ complies with two conditions:

a. The construction is so simple that 150 people without      experience have made it. All parts are drawn detailed.

b. The Stopped Diapason 8’ offers a full sound and gives the      the same expression as this stop on a large organ.

Many choir conductors use this easy to transport organ for the choir rehearsals. How it can be built, will be visible in a large amount of perspective drawings. They show every detail of the design with 3D drawings that have a clarity, as if they are photographed close. The parts are drawn from several angles.

start
hauptwerk
haupthuis
mini-orgel
tafelpositief
praktijkboek
sample sets
intonatie
bader
holzhey
schnitger
kiedrich
marcussen
contact
luidsprekers
orgels in mijn huis
nagalm
metalen pijp maken
boeken over orgebouw
betellen van boeken
kroniek
prestant
holpijp
tongwerk
constructies
GdO Arbeitskreis Hausorgel
linked sites